JOM MAKAN MIKROORGANISMA 2.0 (Paramecium, Escherichia coli, mukor)

Masuk jer kelas, murid – murid sudah bersedia untuk memulakan aktviti. Pinggan dah ada atas meja, bahan – bahan pun sudah tersusun rapi di atas meja, sarung tangan sudah dipakai, tangan juga sudah dibersihkan. Roti yang berbentuk selipar juga telah dipotong siap – siap.

“Cikgu, cepat cikgu, bila kita nak mula”, kata salah seorang murid yang tak sabar – sabar nak mulakan aktiviti.

Dalam sukatan Sains sekolah rendah, terdapat lima jenis mikroorganisma yang murid – murid pelajari iaitu Alga, Bakteria, Fungi, Protozoa dan Virus. Kalau itu cara mengingat mnemoniknya ialah AKU, BAWA, FAIL, PENUH VIRUS.

Murid – murid kelas 6 Gigih (batch 2021/2022) memilih untuk membina model Paramecium (Protozoa), Mukor (Fungi) dan Escherichia coli (Bakteria).

Hanya beberapa bahagian asas Paramecium sahaja yang dipilih untuk dijadikan sebagai model antaranya ialah bentuk Paramecium itu sendiri (bentuk selipar/tapak kasut), Makronukleus (mengawal aktiviti Paramecium), vakuol makanan (tempat simpanan makanan) dan struktur silia yang merupakan bahagian penting Paramecium untuk bergerak.

Bahagian asas Mukor yang dipilih untuk dijadikan sebagai model adalah bahagian Kantung Spora/Sporangium (menyimpan spora yang merupakan kaedah pembiakan mukor melalui agen angin) dan bahagian batang mukor/sporangiofor.

Bagi bakteria pula, bakteria yang dipilih ialah Escherichia coli yang berbentuk sosej. Bakteria ini boleh menyebabkan cirit – birit dan muntah – muntah jika makan makanan yang tercemar dengan bakteria ini.

Bahagian asas untuk menggambarkan bakteria ini adalah bahagian flagellanya yang merupakan struktur yang membolehkan bakteria ini bergerak.

Keperluan dan bahan yang digunakan untuk membina ketiga – tiga model adalah 2 keping roti yang telah dibentuk menjadi bentuk selipar, choki – choki, kaya pandan, jajan mamee, sosej, roti dan cip – cip coklat.

Antara alatan yang diperlukan adalah pinggan, sudu dan sarung tangan (diperlukan apabila mengendalikan makanan).

Peringatan! Pastikan murid – murid membasuh tangan atau memakai sarung tangan ketika mengendalikan makanan.

Antara hasil kreatif murid dalam menghasilkan Paramecium daripada makanan.

Sampai waktu rehat, jom kita makan... sedap.

Seronok Sains

Berkreatif dengan ilmu

Kongsi Ilmu, Hidup Berkat

JOM MAKAN MIKROORGANISMA (versi Paramecium)

Seronok dan ‘melaparkan’... tiada selera tiba – tiba bertukar menjadi makanan dan snek yang sedap dimakan.

“Cikgu, cikgu, saya nak buka restoran mikroorganisma”.

Itu antara respon murid apabila membuat aktiviti membentuk model mikroorganisma daripada makanan.

Mikroorganisma yang mereka pilih ialah Paramecium iaitu mikroorganisma daripada jenis Protozoa. Mikroorganisma jenis ini hidup di habitat yang berair.

Pada mulanya, murid – murid kelas 6 Cekal (batch 2021/2022) ingin membina model semua jenis mikroorganisma berlima iaitu Alga, Bakteria, Fungi, Protozoa dan Virus. Namun akhirnya mereka mengambil keputusan untuk membina satu model sahaja.

Cuma, dalam aktiviti ini hanya beberapa bahagian asas Paramecium sahaja yang dipilih untuk dijadikan sebagai model antaranya ialah bentuk Paramecium itu sendiri (bentuk selipar/tapak kasut), Makronukleus (mengawal aktiviti Paramecium), vakuol makanan (tempat simpanan makanan) dan struktur silia yang merupakan bahagian penting Paramecium untuk bergerak.

Keperluan dan bahan yang digunakan untuk membina model Paramecium adalah 2 keping roti yang telah dibentuk menjadi bentuk selipar, choki – choki, kaya pandan dan jajan mamee. 

Antara alatan yang diperlukan adalah pinggan, sudu dan sarung tangan (diperlukan apabila mengendalikan makanan).

Peringatan! Pastikan murid – murid membasuh tangan atau memakai sarung tangan ketika mengendalikan makanan.

Antara hasil kreatif murid dalam menghasilkan Paramecium daripada makanan.

Lepas dah siap Paramecium ini, jom kita makan..... sedap.

Seronok Sains

Berkreatif dengan ilmu

Kongsi Ilmu, Hidup Berkat

PENGAWETAN MAKANAN (TAHUN 6) - PROJEK

PROJEK MEMBUAT YOGURT, DADIH, JERUK, JEM NANAS

Berikut ialah video – video yang boleh dijadikan sebagai panduan untuk melaksanakan projek pengawetan makanan

SELAMAT MENCUBA!!!

Sila dapatkan bantuan orang dewasa sekiranya melibatkan benda tajam dan juga api

Projek membuat YOGURT

Sila tonton video di bawah :

Projek membuat DADIH

Sila tonton video di bawah :

Projek membuat JERUK

Sila tonton video di bawah :

Projek membuat JEM NENAS

Sila tonton video di bawah :

SELAMAT BERJAYA!!!
Aktiviti yang boleh dilakukan bersama keluarga...

PENGAWETAN MAKANAN (TAHUN 6)

CIRI – CIRI MAKANAN ROSAK

1. Roti, pisang, tembikai, epal – Berkulat, bertompok hitam, rasa tidak menyenangkan

2. Nasi - berlendir, lembik (berubah tekstur) bau tidak meyenangkan

3. Ayam, daging, udang, sotong – berbau busuk, warna gelap. melekit

4. Susu – berketul (tekstur berubah), rasa masam

5. Ikan – Insang kelabu/kehijauan, lembut (berubah tekstur), mata kemerahan

6. Makanan dalam tin – kemek, kembung, berbuih, berkarat, keruh

7. Sayuran – layu, warna kekuningan

!!Makanan boleh menunjukkan lebih daripada 1  ciri – ciri makanan rosak

MAKANAN YANG ROSAK BERPUNCA DARIPADA TINDAKAN MIKROORGANISMA TERHADAP MAKANAN

PROSES PENGAWETAN MAKANAN

♦ Proses yang boleh menghalang dan melambatkan proses hidup mikroorganisma dalam makanan

♦ Tujuan : Makanan boleh disimpan untuk tempoh masa yang lama

PENDIDIHAN

Proses memanaskan makanan pada suhu yang tinggi. Membunuh kebanyakan mikroorganisma seperti bakteria dan fungi.

Rasa dan nilai nutrisi berubah.

Contoh makanan : Ikan, daging, ayam, dan sayur-sayuran

PENJERUKAN

Proses merendam makanan di dalam cuka, larutan gula dan garam.

Penjerukan mengurangkan kandungan air dalam makanan, menjadikan keadaan tidak sesuai untuk mikroorganisma bertumbuh.

Rasa dan nilai nutrisi berubah.

Contoh makanan : Buah-buahan dan sayur-sayuran

Di bawah ialah video tentang proses penjerukan

PEMBUNGKUSAN VAKUM

Proses mengeluarkan semua udara daripada bekas atau pembungkus makanan. Ketiadaan udara menyebabkan bakteria & kulat tidak boleh bertumbuh.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu.

Contoh makanan : Kacang, kerepek, buah-buahan, sosej, cendawan

Di bawah ialah video tentang proses pembungkusan vakum

PENGERINGAN

Kaedah mengeluarkan atau menyingkirkan kebanyakan air daripada makanan. Makanan boleh dikeringkan di bawah cahaya matahari atau ketuhar. Ketiadaan air menyebabkan mikroorganisma akan mati atau menjadi tidak aktif.

Rasa dan nilai nutrisi berubah.

Contoh makanan : Ikan kering, asam gelugor, mihun kering, sotong

Di bawah ialah video tentang proses pengeringan

PENDINGINAN

Kaedah menyimpan makanan di dalam persekitaran bersuhu kurang dari 18°C.

Suhu rendah menyebabkan mikroorganisma kurang aktif dan lambat bertumbuh.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu.

Contoh makanan : Sayur-sayuran, buah-buahan, telur & susu

  

PENYEJUKBEKUAN

Kaedah menyimpan makanan pada suhu takat beku (0°C) dan ke bawah. Suhu rendah menyebabkan mikroorganisma kurang aktif dan lambat bertumbuh.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu.

Contoh makanan : Ikan, sotong, ayam dan daging

PEMASINAN

Menggunakan garam bagi menyingkirkan kelembapan pada makanan.  Mikroorganisma tidak dapat bertumbuh tanpa air

Rasa dan nilai nutrisi berubah.

Contoh makanan : Ikan, telur, sayuran, buahan dan daging

Di bawah ialah video tentang proses pemasinan

PELILINAN

Proses menyalut buah dan sayuran dengan lilin cair untuk mencegah pertumbuhan mikroorganisma di permukaannya.

Dapat mengekalkan kesegaran buah. Tidak kehilangan air.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu

Contoh makanan : Buah - buahan

Di bawah ialah video tentang proses pelilinan

PENGETINAN/PEMBOTOLAN

Proses mendidihkan makanan membunuh mikroorganisma. Makanan kemudiannya disejukkan, dimasukkan ke dalam bekas kedap udara.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu.

Contoh makanan : Ikan, daging, ayam, buah, dan sayur-sayuran

Di bawah ialah video tentang proses pengetinan/pembotolan

PEMPASTEURAN

Proses pemanasan makanan sehingga suhu tertentu untuk beberapa ketika dan diikuti dengan pendinginan segera. Membunuh mikroorganisma.

Tanpa merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu

Contoh makanan : Susu dan jus buah-buahan

Di bawah ialah video tentang proses pempasteuran

PENYALAIAN

Kaedah mengeringkan makanan dengan cara mengasapnya untuk satu tempoh yang agak lama. Boleh membantutkan pertumbuhan mikroorganisma.

Rasa dan nilai nutrisi berubah

Contoh makanan : Ikan dan daging

Di bawah ialah video tentang proses penyalaian

KEPENTINGAN PENGAWETAN MAKANAN

1. Makanan yang telah ditinkan boleh mengatasi masalah bekalan makanan semasa kecemasan.

2. Sesetengah makanan yang dihasilkan oleh sesebuah negara boleh dinikmati (dieksport) di negara lain.

3. Memudahkan makanan disimpan dan mudah diangkut untuk dipasarkan ke tempat lain.

4. Senang disimpan dan dibungkus dalam bekas bersaiz kecil.

5. Buah-buahan bermusim dapat dinikmati sepanjang tahun.

6. Makanan dapat disimpan lebih lama (mengelakkan pembaziran) & boleh memenuhi keperluan bekalan makanan spjg tahun.
Kini kita berhibur dengan lagu Pengawetan Makanan oleh Cikgu Sharifah Aziah

Selamat belajar

MIKROORGANISMA – INTRO

Jika kita lihat di sekeliling kita, alam dunia ini bukan sahaja dihuni oleh manusia, haiwan dan tumbuhan sahaja. Terdapat pelbagai makhluk ciptaan tuhan yang berkongsi Bumi kita ini. Bumi merupakan satu – satunya planet yang boleh dihuni oleh hidupan kerana ia mempunyai air dan udara.

Dari yang sebesar – besar ikan paus yang hidup di lautan dan sekecil – kecil virus yang tidak boleh dilihat oleh mata kasar. Mikroorganisma merupakan hidupan yang seni dan halus. Memerlukan kanta pembesar dan mikroskop elektron untuk mengkaji mikroorganisma ini.

Dalam tajuk mikroorganisma ini, kita akan melihat jenis sehinggalah fungsi mikroorganisam itu dalam kehidupan kita. Bagaimana hidupan sekecil – kecil ini boleh mempengaruhi hidupan lain. Berikut merupakan tajuk yang dibincangkan dalam topik MIKROORGANISMA.

MIKROORGANISMA – Jenis

MIKROORGANISMA – Proses Hidup

MIKROORGANISMA – Faktor Pertumbuhan

Selamat membaca!

MIKROORGANISMA – FAKTOR PERTUMBUHAN

Mikroorganisma memerlukan keadaan – keadaan tertentu untuk bertumbuh. Keadaan – keadaan tersebut ialah suhu yang sesuai, kehadiran udara, keadaan keasidan yang sesuai, kehadiran air dan nutrien (sumber makanan).

Faktor – faktor yang menggalakkan pertumbuhan mikroorganisma boleh diringkaskan kepada suhu, udara, keasidan, air dan nutrien.

SUHU YANG SESUAI

Setiap spesies mikroorganisma memerlukan suhu yang sesuai untuk bertumbuh. Suhu yang sesuai atau dipanggil sebagai suhu optimum pertumbuhan adalah berbeza – beza mengikut spesies mikroorganisma.

Kebanyakan suhu optimum pertumbuhan bagi mikoorganisma (kadar pertumbuhan mikroorganisma paling cepat) adalah antara julat 20°C hingga 50°C. 
Rujukan di sini, midlandstech, dan di sini, textbookofbacteriology.

KEHADIRAN UDARA

Mikroorganisma memerlukan udara sama ada untuk menjalankan proses respirasi (pernafasan) bagi menjana tenaga, untuk menyebarkan spora atau medium untuk berpindah dari satu perumah ke perumah yang lain.

Rujukan : scienceclarified, generalbacteriology

KEADAAN KEASIDAN YANG SESUAI

Keadaan keasidan makanan penting untuk pertumbuhan mikroorganisma (bakteria). Keasidan diukur atau dikenali sebagai skala pH yang julatnya antara 0 hingga 14, di mana pH 7.0 adalah neutral, pH kurang dari 7.0 adalah berasid dan pH lebih dari 7.0 adalah beralkali. 

(‘The acidity of a food is also important for bacterial growth. Acidity is measured using what is known as the pH scale which goes from 0 to14, where pH 7.0 is neutral, a pH less than 7 is acidic and a pH greater than 7.0 is basic or alkaline.’)

Makanan yang mempunyai pH hampir dengan 7.0 adalah sangat ideal bagi pertumbuhan mikroorganisma (bakteria). Setiap mikroorganisma mempunyai pH pertumbuhan minimum, optimum dan maksimum. Julat pertumbuhan optimum adalah 6.0 hingga 7.5, tetapi pertumbuhan boleh berlaku perlahan pada paras pH yang lebih rendah atau lebih tinggi. pH pada 4.6 dan di bawah atau pada pH melebihi 11 akan mencegah pertumbuhan patogen (mikroorganisma membawa kerosakan).

(‘Foods with a pH close to 7.0 are ideal for most bacterial growth. Every microorganism has a minimum, optimum and maximum pH for growth. The optimum growth range is about 6.0 to 7.5, but growth can occur slowly at lower or higher pH levels. A pH of 4.6 and below or a pH above 11 will prevent pathogen growth.’)

Rujukan : seafoodhaccp

KEHADIRAN AIR

Bakteria mengandungi 80 hingga 90 peratus air. Jadi ia merlukan air untuk terus hidup.

(‘Bacteria are about 80 to 90 percent water.’)

Rujukan : scienceclarified

Semua mikroorganisma (bakteria) memerlukan kelembapan atau air untuk bertumbuh dan membiak. Mikroorganisma (bakteria) memerlukan air untuk mendapatkan makanan dan untuk menyingkirkan bahan kumuh.

(‘All bacteria need moisture, or water, in a "useable" or "available" form to grow and reproduce. Bacteria use the water to take in food and to remove unwanted waste products.’)

Rujukan : seafoodhaccp

NUTRIEN

Makanan merupakan keperluan penting bagi SEMUA organisma termasuk mikroorganisma. Mikroorganisma (bakteria) memerlukan protein, karbohidrat, vitamin dan mineral untuk bertumbuh.

(‘Food is essential for ALL living organisms. Bacteria need protein, carbohydrates, vitamins and minerals - just like we do.’)

Rujukan : seafoodhaccp


Sila lihat video di bawah untuk melihat pertumbuhan dari beberapa spesies mukor.




Sila lihat video di bawah bagaimana untuk membiak bakteria (mikroorganisma). Bakteria ada di mana – mana.

KEMBALI KE :

MIKROORGANISMA– Jenis
MIKROORGANISMA – Proses Hidup
MIKROORGANISMA– Intro

MIKROORGANISMA – PROSES HIDUP

Mikroorganisma merupakan benda hidup. Benda hidup perlu menjalani proses hidup. Antara proses hidup adalah seperti dalam peta bulatan (peta i-think) di bawah.

Proses hidup dalam Sains tahun 6 ialah, mikroorganisma bergerak, bernafas dan bertumbuh.

Lihat peta pokok (peta i-think) di bawah.

MIKROORGANISMA BERGERAK

Sila lihat video ini untuk lebih memahami berkenaan mikroorganisma bergerak.  Dilhat di bawah mikroskop berkuasa tinggi.



Contoh 1 : Paramecium bergerak dengan menggunakan struktur yang dikenali sebagai silia (‘Cilia’) yang terdapat di sekeliling mikroorganisma tersebut.

Contoh 2 : Ameba bergerak dengan menggunakan pseudopod.

Contoh 3 : Euglena dan Chlamydomonas bergerak dengan menggunakan struktur yang dikenali sebagai flagela.

MIKROORGANISMA BERNAFAS

Sila lihat video ini untuk lebih memahami berkenaan mikroorganisma bernafas.

Yis merupakan benda hidup yang mengurai substrak (gula dan air) dan menghasilkan gas karbon dioksida.

(‘The yeast in this experiment consists of living organisms that break down (decompose) the substrate (sugar and water) and produce carbon dioxide gas.’)

Anda boleh melihat bukti (penghasilan gas karbon dioksida) bagaimana mikroorganisma ‘makan’, di mana mikroorganisma memecahkan struktur sumber makanan (dalam ekspreriman ini ialah gula) yang membekalkan mikoorganisma ini tenaga untuk sistem mereka.

(‘You can see evidence (the carbon dioxide) of them "eating", which is how they break down food sources (in this case sugar) that provide energy for their tiny systems.’)

MIKROORGANISMA BERTUMBUH

Mikroorganisma memerlukan keadaan – keadaan tertentu untuk bertumbuh. Keadaan – keadaan tersebut ialah suhu yang sesuai, kehadiran udara, keadaan keasidan yang sesuai, kehadiran air dan nutrien (sumber makanan).

Faktor – faktor yang menggalakkan pertumbuhan mikroorganisma boleh diringkaskan kepada suhu, udara, keasidan, air dan nutrien.

KEMBALI KE :

MIKROORGANISMA- JENIS
MIKROORGANISMA – Faktor Pertumbuhan
MIKROORGANISMA– Intro